ส่วนที่ 1 ข้อมูลเอกสาร
| ชื่อ CNPG | การพยาบาลผู้ป่วยจิตเวชฉุกเฉิน (Psychiatric Emergencies) |
|---|
| วัตถุประสงค์ | ประเมินและจัดการ suicidal, agitated, psychotic patients อย่างปลอดภัย |
|---|
| มาตรฐานอ้างอิง | APA Guidelines, WHO mhGAP, กรมสุขภาพจิต ประเทศไทย, Thai Mental Health Act |
|---|
ส่วนที่ 2 Suicide Risk Assessment
2.1 Columbia Suicide Severity Rating Scale (C-SSRS)
6 คำถามประเมิน ideation + behavior:
- Wish to be dead?
- Non-specific active suicidal thoughts?
- Active suicidal ideation with method (no plan/intent)?
- Active suicidal ideation with some intent to act?
- Active suicidal ideation with specific plan and intent?
- Suicide attempt?
2.2 Risk Stratification
| Risk | Features | Management |
|---|
| High | Plan + intent + means, recent attempt | Admission (voluntary/involuntary), 1:1 observation |
| Moderate | Ideation + plan no intent, past attempts | Safety plan, close follow-up, consider admission |
| Low | Ideation no plan, protective factors present | Safety plan, outpatient follow-up, means restriction |
2.3 Risk Factors (SAD PERSONS)
- Sex (male)
- Age (elderly, adolescent)
- Depression
- Previous attempt
- EtOH/substance abuse
- Rational thinking loss (psychosis)
- Social support lacking
- Organized plan
- No spouse
- Sickness (chronic illness)
2.4 Safety Planning
- Recognize warning signs
- Internal coping strategies
- Social contacts for distraction
- People to help (family, friends)
- Professionals to contact (crisis line: สายด่วนสุขภาพจิต 1323)
- Means restriction — remove access to lethal means (firearms, medications, sharps)
ส่วนที่ 3 Agitation Management
3.1 De-escalation (First-line)
- Safe environment: private, quiet, remove objects
- Verbal: calm tone, simple phrases, respectful
- Body language: open, non-threatening, maintain 2 arm lengths
- Listen: validate feelings, avoid arguing
- Offer comfort: food, water, blanket
- Collaborative: "What would help you feel better?"
3.2 Pharmacologic (if verbal fails)
| Situation | First-line |
|---|
| Undifferentiated agitation | Haloperidol 5 mg + Lorazepam 2 mg IM |
| Psychotic agitation | Olanzapine 10 mg IM or Risperidone 2 mg PO |
| Alcohol withdrawal | Lorazepam 2 mg IV/IM; thiamine first! |
| Sympathomimetic toxicity | Lorazepam 2-4 mg IV (avoid haloperidol) |
| Elderly/delirium | Haloperidol 0.25-0.5 mg PO/IM (low dose) |
3.3 Physical Restraint (Last Resort)
- Only when imminent danger, after verbal + chemical fail
- Requires physician order within 1 hour
- Minimum necessary duration
- Monitor: V/S q 15 min, circulation, ROM, hydration, toileting
- Release 1 restraint at a time for safety assessment
- Document: reason, time started/ended, monitoring, patient response
- Debrief with patient after crisis
ส่วนที่ 4 Psychotic Emergency
4.1 Assessment
- Positive symptoms: hallucinations, delusions, disorganized speech/behavior
- Negative symptoms: flat affect, alogia, avolition
- Rule out: drug-induced, medical (thyroid, electrolyte, UTI, encephalitis)
- Workup: CBC, BMP, TSH, UA, toxicology, CT brain if first-episode
4.2 Management
- Safety first
- Antipsychotic: Risperidone 2 mg PO or Olanzapine 10 mg IM
- Admit for stabilization (voluntary preferred)
- Family psychoeducation
- Follow-up psychiatry
ส่วนที่ 5 Involuntary Admission (Thai Mental Health Act)
5.1 Criteria (พ.ร.บ. สุขภาพจิต พ.ศ. 2551)
- มีความผิดปกติทางจิตรุนแรง
- มีแนวโน้มจะเกิดอันตรายต่อตนเอง/ผู้อื่น/ทรัพย์สิน
- จำเป็นต้องได้รับการบำบัดรักษา
5.2 Process
- แพทย์ประเมินและออกเอกสาร
- ส่งต่อโรงพยาบาลจิตเวชที่มีความพร้อม
- คณะกรรมการสถานพยาบาลพิจารณาภายใน 3 วัน
- คณะกรรมการสุขภาพจิตจังหวัด review
- Right to appeal, legal representation
ส่วนที่ 6 Special Situations
6.1 Substance-induced
- Alcohol withdrawal: CIWA-Ar scale, Lorazepam protocol, thiamine 100 mg IV
- Opioid withdrawal: COWS scale, buprenorphine/methadone, supportive care
- Stimulant (meth, cocaine): benzos for agitation, supportive
- Overdose: see toxicology protocols
6.2 Child/Adolescent
- Lower medication doses
- Involve family
- Assess bullying, abuse, school problems
- Different legal framework (parental consent)
6.3 Perinatal
- Postpartum depression/psychosis — emergency
- Medications: weigh benefit/risk for breastfeeding
- Prevent harm to baby
ส่วนที่ 7 Staff Self-Care
- Debriefing after violent incidents
- Peer support
- Mental health resources for staff
- Training: de-escalation, restraint safety
KPIs
| KPI | Target |
|---|
| Suicide risk assessment on admission | 100% of ED psych presentations |
| Safety plan documented before discharge | 100% of at-risk patients |
| De-escalation attempted before restraint | ≥ 90% |
| Restraint duration average | < 4 hr |
| Seclusion/restraint rate | Monitor for reduction trend |
| Psychiatric follow-up within 7 days of discharge | ≥ 80% |
| Staff assault incidents per 1,000 patient-days | Monitor, minimize |
References
- APA. (2020). Practice Guideline for the Psychiatric Evaluation of Adults.
- WHO. (2023). mhGAP Intervention Guide (Version 2.0).
- กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2566). แนวทางการดูแลผู้ป่วยจิตเวชฉุกเฉิน.
- พ.ร.บ. สุขภาพจิต พ.ศ. 2551.
เอกสารนี้จัดทำโดย AI เพื่อเป็นโครงร่างตั้งต้น ต้องผ่านการตรวจทานและอนุมัติจากทีมแพทย์/พยาบาลก่อนใช้งานจริง